To wielostronicowy widok tej sekcji do wydrukowania Kliknij aby wydrukować.

Wróć do zwykłego widoku tej strony.

Nasze działania

Prowadzimy działalność naukową, wydawniczą, popuaryzatorską i edukacyjną. Obejmuje ona przede wszystkim wspieranie badań naukowych w dziedzinie jidyszystyki, inicjatyw edukacyjnych na rzecz dziedzictwa kultury jidysz oraz popularyzowanie nauki języka jidysz. Wspieramy również przedsięwzięcia wydawnicze z zakresu jidyszystyki.

1 - Konferencje

Realizując swoje cele statutowe, PTSJ organizuje i współorganizuje krajowe i międzynarodowe konferencje, sesje i warsztaty naukowe.

Dotychczas organizowaliśmy lub współorganizowaliśmy wydarzeń naukowe we współpracy z następującymi organizacjami: Instytut Judaistyki UJ, JCC Kraków, Żydowski Instytut Historyczny, Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Katolicki Uniwersytet Lubelski, European Association for Jewish Studies. Wśród nich:

I INTERDYSCYPLINARNA KONFERENCJA POLSKIEGO TOWARZYSTWA STUDIÓW JIDYSZYSTYCZNYCH

„Studia nad językiem i kulturą jidysz w Polsce – przemiany, wyzwania i perspektywy” (Kraków, 7–9 maja 2013)

II INTERDYSCYPLINARNA KONFERENCJA POLSKIEGO TOWARZYSTWA STUDIÓW JIDYSZYSTYCZNYCH (Warszawa, 12-13 maja 2019)

„Studia nad językiem i kulturą jidysz w Polsce. Przemiany, wyzwania i perspektywy” (Warszawa, 12-13 maja 2019)

III INTERDYSCYPLINARNA KONFERENCJA POLSKIEGO TOWARZYSTWA STUDIÓW JIDYSZYSTYCZNYCH

„Jidyszland – nowe przestrzenie” (Warszawa, 20-21 listopada 2022)

IV INTERDYSCYPLINARNA KONFERENCJA POLSKIEGO TOWARZYSTWA STUDIÓW JIDYSZYSTYCZNYCH PRZY WSPÓŁPRACY ŻYDOWSKIEGO INSTYTUTU HISTORYCZNEGO IM. EMANUELA RINGELBLUMA

„Jidysz – ludzie, teksty, historie. Studia nad językiem, literaturą i kulturą jidysz w Polsce” (Warszawa, 22–23 maja 2025).

„W KRĘGU PERECA”. MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA (współorganizator)

Warszawa-Zamość, 7–10 września 2015 współorganizatorzy: Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN, Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych, Fundacja Ochrony Dziedzictwa Żydowskiego oraz Międzynarodowy Ośrodek Badań nad Historią i Dziedzictwem Kulturowym Żydów Europy Środkowej i Wschodniej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II

„YIDDISHISM: MYTHOLOGIES AND ICONOGRAPHIES" (współorganizacja)

Warszawa 15–16 listopada 2015, współorganizatorzy: Pracownia Badań nad Kulturą Jidysz Żydowskiego Instytutu Historycznego, Maison de la Culture Yiddish — Bibliothèque Medem w Paryżu, Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych, Fundacja im. Michała Friedmana.

2 - Publikacje

2.1 - Jidyszland. Nowe przestrzenie

Żydowski Instytut Historyczny im. E. Ringelbluma we współpracy z Polskim Towarzystwem Studiów Jidyszystycznych uruchomił serię wydawniczą Jidyszland, w której są prezentowane najcenniejsze pod względem artystycznym i poznawczym utwory literatury pięknej powstałej w języku jidysz na ziemiach polskich. Seria obejmie też ważne opracowania poświęcone kulturze jidysz. Jako tom pierwszy ukazała się monografia prof. Nathana Cohena Książki, pisarze i gazety – żydowskie życie kulturalne w Warszawie w latach 1918-1942.

Do tej pory ukazały się:

Tom I: Nathan Cohen „Książki, pisarze, gazety. Żydowskie życie literackie w Warszawie w latach 1918-1942”

Pierwszą książką ze współtworzonej wraz z Żydowskim Instytutem Historycznym serii „Jidyszland”, jest praca Nathana Cohena, profesora w katedrze Studiów Jidyszystycznych Uniwersytetu Bar-Ilana w Izraelu pt. Książki, pisarze, gazety. Żydowskie życie literackie w Warszawie w latach 1918-1942. Zainteresowania naukowe Autora skupiają się wokół historii kultury Żydów Europy Środkowo-Wschodniej w wiekach XIX i XX oraz dwudziestowiecznej literatury jidysz. 

O książce:  W dwudziestoleciu międzywojennym Warszawa stała się jednym z najważniejszych ośrodków żydowskiego życia literackiego w Europie Środkowo-Wschodniej. Tworzyli go coraz liczniej sprowadzający się do miasta pisarze, dziennikarze i działacze kulturalni, którzy nie tylko rozwijali twórczość we wszystkich trzech językach lokalnej społeczności żydowskiej: w jidysz, po hebrajsku i po polsku, ale także zabierali głos w sprawach dla niej najistotniejszych. Sercem tej różnorodnej działalności był Literatn-Farajn, Związek Literatów i Dziennikarzy Żydowskich z siedzibą przy Tłomackiem 13 – we wspomnieniach opisany barwnie m.in. przez Isaaca Bashevisa Singera i Zusmana Segałowicza. Książka odkrywa przed polskim czytelnikiem mało znany świat żydowskiej literatury i prasy, jakże ważny dla uzyskania pełnego obrazu bogatej kultury istniejącej w Polsce do czasu Zagłady.

Nathan Cohen „Książki, pisarze, gazety. Żydowskie życie literackie w Warszawie w latach 1918-1942”

Tom II: „Siedem ksiąg”. Wspomnienia Glikl z Hameln

II tomem z serii wydawniczej „Jidyszland” (współtworzonej przez Żydowski Instytut Historyczny oraz PTSJ) są wspomnienia legendarnej Glikl z Hameln. Ich przekładu z języka jidysz podjęła się Anna Rutkowski, zaś redaktorką naukową tomu jest Anna Jakimyszyn- Gadocha. Biografię autorki przybliża Joanna Degler: „Glikl urodziła się w 1645 r. w Hamburgu. Gdy miała czternaście lat, została wydana za mąż za bogatego jubilera – Chaima z Hameln, któremu urodziła dwanaścioro dzieci. Owdowiała w wieku czterdziestu czterech lat i zmuszona do utrzymywania rodziny, zajęła się handlem. Jednocześnie po śmierci męża popadła w depresję i trapiona bezsennością postanowiła spisywać nocami swoje dzieje, przede wszystkim z myślą o dzieciach, dla których pragnęła upamiętnić życie ich ojca. Swoje siedmiotomowe dzieło zaczęła pisać w 1691 a skończyła w 1719 r. Mamy w nim nie tylko barwny portret jej postaci, lecz również obraz epoki, w której żyła. Glikl opisuje zdarzenia rodzinne: narodziny dzieci, wesela, pogrzeby, życie handlowe miasta, pisze o wojnie, piratach, żołnierzach, epidemiach czy wreszcie nadziejach, jakie ożyły w narodzie żydowskim wraz z pojawieniem się Sabataja Cwi. Ze wspomnień wyłania się obraz kobiety silnej i przedsiębiorczej. Pierwsze wydanie drukiem opracowane przez Dawida Kaufmanna ukazało się w 1896 roku we Frankfurcie nad Menem. W 1910 r. czołowa żydowsko-austriacka feministka – Berta Pappenheim (która portretowała się w przebraniu za Glikl) przetłumaczyła wspomnienia na język niemiecki. Teraz w końcu będziemy mieli ten skarb literatury jidysz dostępny w polskim tłumaczeniu”. Dodatkowe informacje na temat Serii „Jidyszland” oraz autorki wspomnień można także odnaleźć na stronie ŻIH.

„Siedem ksiąg”. Wspomnienia Glikl z Hameln

Tom III: „Jidyszland. Nowe przestrzenie”

Tom prezentujący aktualny stan badań polskiej jidyszystyki.

Polska, obok USA i Izraela, stała się ważnym centrum badań jidyszystycznych, co właściwie nie powinno dziwić, jako że stanowi naturalne terytorium Jidyszlandu. Z drugiej jednak strony, rozwój ten jest swoistym fenomenem, zważywszy na wieloletnie zaniedbania w tej dziedzinie i odejście pokolenia badaczy urodzonych przed wojną, dla którego jidysz był językiem ojczystym.

Fragment Przedmowy: Po blisko piętnastu latach od ukazania się antologii Jidyszland – polskie przestrzenie, konstytuującej na nowo jidyszystykę w Polsce, naukowcy – związani głównie z Polskim Towarzystwem Studiów Jidyszystycznych – podjęli trud przedstawienia aktualnego stanu badań w kluczowych obszarach tematycznych. Zawarte w tomie prace współczesnych badaczy – starszego i młodszego pokolenia – porządkują dotychczasowe dokonania, a jednocześnie proponują świeże ujęcia, wykorzystanie nowych źródeł i innowacyjnych metodologii. Zredagowany przez Monikę Adamczyk-Garbowską, Joannę Degler i Magdalenę Rutę tom to obszerny interdyscyplinarny zbiór artykułów, dla których ramę problemową stanowi – wielorako rozumiana – obecność języka jidysz. Dwudziestu ośmiu autorów ujmuje tę obecność w rozmaitych perspektywach: historycznej i współczesnej, metodologicznej i osobistej, literaturoznawczej, kulturoznawczej, przekładoznawczej, historiograficznej czy lingwistycznej. Tytuł stanowi nawiązanie do wydanego w 2008 roku przez Ewę Geller i Monikę Polit pionierskiego tomu Jidyszland – polskie przestrzenie, w którym kluczem porządkującym była traktowana metaforycznie kategoria przestrzeni. Książka ukazała się w cyklu JIDYSZLAND przygotowanym przez Żydowski Instytut Historyczny im. Emanuela Ringelbluma i Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych. 

Opis pochodzi ze strony Wydawnictwa Żydowski Instytut Historyczny

„Jidyszland. Nowe przestrzenie”

Tom IV: „Chasydzka maszyna parowa i inne opowiadania. Antologia prozy jidysz (XVI-XIX wiek)” 

Redaktorka tomu: dr Karolina Szymaniak

Chasydzka maszyna parowa to antologia prozy jidysz prezentująca utwory zarówno literatury dawnej, jak i współczesnej, w tym teksty już znane czytelnikom oraz nowe niepublikowane dotychczas przekłady. Tak duży przedział czasowy pozwala przedstawić ciągłość i ewolucję literatury jidysz, uwzględnienie zaś utworów nowszych – pokazać, że literatura jidysz nie kończy się wraz z Zagładą. Zaprezentowanemu wyborowi prozy jidysz autorstwa twórców i twórczyń – stanowiącemu propozycję wyboru kanonicznego – towarzyszą krótkie, syntetyczne teksty wprowadzające czytelnika w historię literatury jidysz poszczególnych epok.

Pomyślcie, skąd biorą się te wszystkie maszyny? Od kogo nauczyli się ci niegodziwcy, ci filozofowie, że dym ma taką siłę popychania ciężarów? Ha? Skąd? Najpewniej od cadyka, oby żył! Codziennie to oglądacie, a niczego nie dostrzegliście! Oj, wstyd i sromota! Czy nie oglądacie fajki cadyka codziennie podczas zbierania kwitlech? Ha? No, głupcy! Przecież to pierwsza maszyna parowa na świecie, z pomocą której cadyk transportuje grzeszne dusze, modlitwy i prośby prosto do nieba, i z powrotem! Z pomocą tej siły wznosi nowe światy i niszczy je, potrafi odmienić naturę! Fajka to poczta pomiędzy nim a archaniołem Michałem! To telegraf pomiędzy nim a Świętym, niech będzie błogosławiony – jest wszystkim i wszystko jest w niej!… No, czego się dziwicie, głupcy, że dym potrafi pchnąć tysiące pudów materii? Widzicie przecież, że unosi rzeczy duchowe do wyższego świata, że ta siła wypełnia świat! Tak, tak, braciszkowie! To za sprawą fajki cadyka powstały te tysiące maszyn parowych, głupotą byłoby łamać sobie nad nimi głowę!… – Słowa Szolema Szachny wszystkich nas oszołomiły.  

Fragment utworu Chasydzka maszyna parowa Icchaka Joela Lineckiego. Źródło powyższego tekstu.

„Chasydzka maszyna parowa i inne opowiadania. Antologia prozy jidysz (XVI-XIX wiek)”.

2.2 - Jidyszowy numer „Kwartalnika Historii Żydów” 2024, nr 3

W trzecim numerze z 2024 r. „Kwartalnika Historii Żydów” znalazły się artykuły dotyczące badań jidyszowych, bazujące na wystąpieniach wygłoszonych podczas III Interdyscyplinarnej Konferencji PTSJ. Redaktorkami sekcji specjalnej „W kręgu polskiej jidyszystyki” były Joanna Degler i Magdalena Ruta.

Jidyszowy numer „Kwartalnika Historii Żydów” 2024, nr 3

2.3 - „Kwartalnik Historii Żydów” 2020, nr 1

W pierwszym numerze z 2020 r. „Kwartalnika Historii Żydów” znalazły się artykuły dotyczące badań jidyszowych, bazujące na wystąpieniach wygłoszonych podczas XII Seminarium Friedmanowskiego.

Wieś w kulturze, literaturze i historii Żydów – „Kwartalnik Historii Żydów” 2020, nr 1

3 - Seminaria friedmanowskie

Seminaria Friedmanowskie to regularne spotkania naukowe organizowane przez Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych we współpracy z innymi instytucjami z różnych ośrodków w kraju. Patronuje im postać prof. Michała Friedmana, naszego wychowawcy i nauczyciela języka jidysz.

Dotychczas odbyły się następujące seminaria:

XVI Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Centrum Kultury Jidysz w Warszawie

Transgresje w kulturze jidysz

Centrum Kultury Jidysz, 1 grudnia 2024 r.

XV Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Łódzkiego

Wielkie miasto w kulturze i literaturze jidysz

Uniwersytet Łódzki, 12 listopada 2023 r.

XIV Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Instytut Filologii Germańskiej Uniwersytetu Łódzkiego

Inny w kulturze i literaturze jidysz

wydarzenie online, 8 listopada 2020 r.

XIII Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Katedrę Judaistyki im. T. Taubego Uniwersytetu Wrocławskiego

Jidysz i kultura popularna

Wrocław (UWr), 27 października 2019 r.

XII Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Instytut Judaistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego

Wieś w literaturze jidysz

Kraków (UJ), 18 listopada 2018 r.

Wieś w kulturze, literaturze i historii Żydów – „Kwartalnik Historii Żydów” 2020, nr 1

XI Seminarium Friedmanowskie

instytucja współorganizująca: Instytut Historyczny Uniwersytetu Warszawskiego

Wątki chrześcijańskie w piśmiennictwie jidyszowym

Warszawa (UW), 8 kwietnia 2018 r.

X Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Katedrę Judaistyki Uniwersytetu Wrocławskiego

Jidyszowe egodokumenty jako źródło do interdyscyplinarnych badań historyczno-społecznych, kulturowych i literaturoznawczych

Wrocław (Kamienica pod Aniołami), 10-11 czerwca 2017

IX Seminarium Friedmanowskie

współorganizowane przez Zakład Kultury i Historii Żydów UMCS

Literatura religijna w języku jidysz

Lublin (UMCS), 15 marca 2015

VIII Seminarium Friedmanowskie

Żydzi polscy wobec I wojny światowej

Warszawa (Centrum Kultury Jidysz), 29 listopada 2014

VII Seminarium Friedmanowskie

Teatr jidysz – wyzwania badawcze

Wrocław (Synagoga Pod Białym Bocianem), 30 marca 2014

VI Seminarium Friedmanowskie

Wokół gramatyki języka jidysz – seminarium upamiętniające 100. rocznicę urodzin Profesora Michała Friedmana.

Warszawa (Żydowski Instytut Historyczny), 30 stycznia 2013

V Seminarium Friedmanowskie

Łódź

Łódź (Dom Pod Szczęśliwą Gwiazdą), 11 listopada 2012

IV Seminarium Friedmanowskie

zorganizowane przy współpracy z Zakładem Kultury i Historii Żydów UMCS

Prasa i publicystyka jidysz

Lublin (UMCS), 21 czerwca 2012

III Seminarium Friedmanowskie

zorganizowane przy współpracy Zakładu Studiów Żydowskich Uniwersytetu Wrocławskiego

Kobiety i literatura jidysz

Wrocław (Restauracja Casus), 31 marca 2012

II Seminarium Friedmanowskie

zorganizowane przy współpracy Katedry Judaistyki UJ oraz PTSŻ

Wokół Nocą na starym rynku J. L. Pereca

Kraków (Katedra/Instytut Judaistyki UJ), 6 listopada 2011

I Seminarium Friedmanowskie

Otwarte seminarium Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych poświęcone pamięci Michała Friedmana Warszawa (Żydowski Instytut Historyczny), 7 czerwca 2011

Seminarium PTSŻ-PTSJ (Kraków, 26-27 września 2016)

4 - Tłumaczenia

Tłumaczenia z języka jidysz

Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych z oferuje profesjonalne usługi tłumaczeniowe z języka jidysz. W naszych szeregach znajdują się wybitni specjaliści, posiadający głęboką wiedzę i doświadczenie w dziedzinie jidyszystyki oraz przekładu literackiego.

Nasze doświadczenie

Nasz zespół składa się z doświadczonych tłumaczek i tłumaczy, którzy od wielu lat pracują z tekstami jidysz w różnych formach – od literatury pięknej przez dokumenty historyczne po teksty naukowe i publicystyczne. Członkowie i członkinie naszego Towarzystwa regularnie publikują prace naukowe i uczestniczą w międzynarodowych konferencjach jidyszystycznych, co pozwala im być na bieżąco z najnowszymi badaniami i trendami w tej dziedzinie.

Dlaczego my?

  1. Profesjonalizm i rzetelność – gwarantujemy najwyższą jakość tłumaczeń, dbałość o szczegóły i wierność oryginałowi.
  2. Szeroki zakres tematyczny – nasze usługi obejmują tłumaczenia literackie, naukowe, a także dokumenty historyczne.
  3. Pasja i zaangażowanie – jidysz to nasza pasja. Pracujemy z tekstami jidysz nie tylko zawodowo, ale również z miłości do tej unikalnej kultury i języka.

Jak zamówić tłumaczenie?

Aby skorzystać z naszych usług, prosimy o kontakt poprzez adres email: tlumaczenia.jidysz@gmail.com. Każde zlecenie traktujemy indywidualnie, dostosowując ofertę do potrzeb i oczekiwań naszych klientów.

5 - Przekłady z jidysz na polski

Bibliografia przekładów z jidysz na polski (lata 2010-2025)

Opracowanie: Monika Adamczyk-Garbowska, Magdalena Ruta

Poniższa bibliografia zawiera książkowe pozycje literatury jidysz w przekładzie na język polski wydane w latach 2010–2025. W bibliografii zawarto także pozycje, w których przekłady z jidysz stanowią tylko część tekstów. Dotyczy to zwłaszcza antologii i ksiąg pamięci. Wśród tych ostatnich nie uwzględniono edycji dokonanych na podstawie przekładów anglojęzycznych. Nie uwzględniono także wznowień powojennych przekładów Michała Friedmana i Marii Krych wydanych wcześniej nakładem Wydawnictwa Dolnośląskiego. Na liście znajdują się natomiast nowe, poprawione edycje dawnych przekładów opatrzone przedmową lub posłowiem.

Antologie

  1. Archiwum Ringelbluma. Antologia, przekład wieloautorski, wstęp Jacek Leociak, oprac. Marta Janczewska i Jacek Leociak, Wrocław 2019.
  2. Chasydzka maszyna parowa i inne opowiadania. Antologia prozy jidysz (XVI-XXI wiek), przekład wieloautorski, red. całości Karolina Szymaniak, red. poszczególnych części Joanna Degler, Dariusz Dekiert, Alina Molisak, Magdalena Ruta i Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2024.
  3. Ja – błazen purimowy… Antologia twórczości Mojżesza Brodersona, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert i Irmina Gadowska, Łódź 2025.
  4. Jesteśmy bardami, trubadurami… W kręgu młodej literatury jidysz w Łodzi, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska i Krystyna Radziszewska, Łódź 2025.
  5. Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz, przekład wieloautorski, wybór i oprac. Karolina Szymaniak, Joanna Lisek i Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2018.
  6. Niszt ojf di tajchn fun Bowl. Antologie fun der jidiszer poezje in nochmilchomedikn Pojln / Nie nad rzekami Babilonu. Antologia poezji jidysz w powojennej Polsce, przeł. i red. Magdalena Ruta, oprac. części jidysz Marek Tuszewicki, Kraków 2012.
  7. Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945–1949), przekład wieloautorski, red. Magdalena Ruta, współpr. Ewa Wiatr i Krystyna Radziszewska, Łódź 2018.
  8. Oblicza getta. Antologia tekstów z getta łódzkiego, przekład wieloautorski, red. Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Łódź 2018.
  9. Sztetl, szund, bunt i Palestyna. Antologia twórczości literackiej Żydów w Łodzi (1905–1939), przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Łódź 2017.
  10. Szwarcman-Czarnota Bella, Mam dla was historię, Kraków-Budapeszt-Syrakuzy 2025.
  11. Wśród łódzkich Żydów. Wspomnienia o mieście młodości, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2023.

Edycja źródeł, egodokumenty

  1. Auerbach Rachela, Pisma z getta warszawskiego, przeł. Karolina Szymaniak i Anna Ciałowicz, oprac. Karolina Szymaniak, Warszawa 2015 (wyd. 2: 2016).
  2. Beniamin R., „Płonęli gniewem”. Autobiografia młodego Żyda, przeł. Anna Kałużna i Anna Szyba, wstęp i oprac. Kamil Kijek, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 7, Warszawa 2021.
  3. Dzieci żydowskie w czasach Zagłady. Wczesne świadectwa 1944-1948. Relacje dziecięce ze zbiorów Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej, przeł. Eleonora Bergman, Piotr Kendziorek, Karolina Szymaniak, oprac. Olga Orzeł, Warszawa 2014.
  4. Fajgenberg Rachela, Dziewczęce lata. Młodość w poleskim sztetlu, przeł. Inka Stempin, wstęp i oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 8, Warszawa 2021.
  5. Glückel von Hameln, Siedem ksiąg: pamiętniki z lat 1691-1719, przeł. i wstęp Anna Rutkowski, red. nauk. Anna Jakimyszyn-Gadocha, Warszawa 2021.
  6. Gradowski Zalman, Znajduję się w sercu piekła. Notatki więźnia Sonderkommando odnalezione w Auschwitz, przeł. Magdalena Ruta i Magdalena Siek, posł. Magdalena Ruta, Oświęcim 2017.
  7. Kamińska Estera Rachela, Boso przez ciernie i kwiaty. Memuary „matki teatru żydowskiego”, przeł., wstęp i oprac. Mirosława M. Bułat, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 5, Warszawa 2020.
  8. Kotik Jecheskiel, Moje wspomnienia, t. 1, przeł. Agata Reibach, wstęp i oprac. David Assaf, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 2, Warszawa 2018; t. 2, przeł. i oprac. Agata Reibach, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 4, Warszawa 2019.
  9. Lee Malka, Oczami dziecka, przeł. Katarzyna Lisiecka, wstęp i oprac. Karolina Szymaniak, Warszawa 2022.
  10. Mendele Mojcher Sforim, Szlojme od reb Chaima. Obraz życia żydowskiego na Litwie, przekład, wstęp i oprac. Marek Tuszewicki, Warszawa 2022.
  11. Mołodowska Kadia, Spadek po pradziadku. Opowieść, przekład, wprow. i oprac. Bella Szwarcman-Czarnota, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 9, Warszawa 2021.
  12. Pisma Emanuela Ringelbluma z getta, przeł. Adam Rutkowski, Agata Kondrat, Joanna Nalewajko-Kulikov i Magdalena Siek, weryfikacja przekładu Adama Rutkowskiego Agata Kondrat i Joanna Nalewajko-Kulikov, oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Archiwum Ringelbluma, t. 29, Warszawa 2018.
  13. Polakiewicz Simche, W cieniu Treblinki. Zagłada Sokołowa Podlaskiego. Dzień w Treblince. Kronika żydowskiego życia, przeł. Agata Reibach, red. naukowa, opr. i dobór fotografii Katarzyna Markusz, Kraków-Budapeszt-Syrakuzy 2023.
  14. Prasa getta warszawskiego: Haszomer Hacair, przekład wieloautorski, transkrypcje Maria Ferenc, Ewa Koźmińska-Frejak, Piotr Laskowski, oprac. Maria Ferenc, Ewa Koźmińska-Frejak, Piotr Laskowski i Sebastian Matuszewski, Warszawa 2023.
  15. Prasa getta warszawskiego: Hechaluc-Dror i Gordonia, przekład wieloautorski, oprac. Piotr Laskowski, Sebastian Matuszewski, Warszawa 2015.
  16. Pryłucki Cwi, Wspomnienia (1905–1939), przeł. Agata Kondrat, oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Archiwum Ringelbluma, t. 28, Warszawa 2015.
  17. Rajchman Jechiel, Ocalałem z Treblinki. Wspomnienia z lat 1942-1943, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, posłowie Ewa Koźmińska-Frejlak, Warszawa 2011.
  18. Singer Izrael Joszua, Wspomnienia ze świata, którego już nie ma, przeł. Ewa Geller, wstęp i opr. Ewa Geller i Monika Polit, Warszawa 2023.
  19. Słowa pośród nocy. Poetyckie dokumenty Holokaustu, przeł. Marek Tuszewicki, Agnieszka Żółkiewska, Michał Koktysz, wstęp, wybór i oprac. Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2012.
  20. Szenirer Sara, „Żydówką być to rzecz niemała”. Polskie i jidyszowe dokumenty osobiste, przeł. Dariusz Dekiert, Warszawa 2024.
  21. Utwory literackie z getta warszawskiego, przekład wieloautorski, oprac. Agnieszka Żółkiewska i Marek Tuszewicki, Archiwum Ringelbluma, t. 26, Warszawa 2017.
  22. Zagłada Białegostoku i Białostocczyzny: notatki dokumentalne, przeł. Sara Arm, Adam Bielecki, Julia Jakubowska, red. i oprac. Szymon Datner, opracowanie przypisów Sylwia Szymańska-Smolkin, Warszawa 2023.
  23. Zelkowicz Józef, Piszący te słowa jest pracownikiem gettowej instytucji… „Z dziennika” i inne pisma z łódzkiego getta, przeł., red. i wprow. Monika Polit, Warszawa 2019.
  24. Zylberberg Lejb, Żyd z Klimontowa opowiada…, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, Warszawa 2021.

Księgi pamięci

  1. Księga Falenicy = Sefer Falenic, przeł. z jidysz Magdalena Siek i Agata Kondrat, przeł. z hebrajskiego Magdalena Sommer i Daria Boniecka-Stępień, Warszawa 2024.
  2. Księga pamięci gminy żydowskiej w Ciechanowcu, przeł. Ewa Wroczyńska, Aleksandra Król, Anna Szyba i Mirosław Reczko, red. Małgorzata Krystyna Frąckiewicz, Mirosław Reczko i Ewa Wroczyńska, Łomża 2020.
  3. Księga pamięci gminy żydowskiej w Ostrowi Mazowieckiej, tłumaczenia z języków oryginalnych Aleksandra Król i Anna Szyba – jidysz, Ewa Wroczyńska – hebrajski, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2023.
  4. Księga pamięci gminy żydowskiej w Siedlcach – wspomnienia, przeł. z jidysz Anna Szyba, Aleksandra Król, przeł. z hebr. Michalina Jadczak, Ewa Wroczyńska, Witold Wrzosiński, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2024.
  5. Księga pamięci gminy żydowskiej w Szczuczynie, przeł. Aleksandra Król, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2024.
  6. Księga pamięci gminy żydowskiej w Wysokiem Mazowieckiem, przeł. z jidysz Aleksandra Król i Anna Szyba, przeł. z hebr. Michalina Jadczak i Ewa Wroczyńska, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz, Karol Głębocki i Mirosław Reczko, Łomża 2023.
  7. Księga pamięci gminy żydowskiej w Zambrowie, tłumaczenia i konsultacje z języków oryginalnych Aleksandra Król i Anna Szyba – jidysz, Ewa Wroczyńska – hebrajski, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2020.
  8. Księga Pamięci. Historia Żydów z Suchowoli, cz. 3, przeł. Aleksandra Król, red. nauk. i wydawnicza Małgorzata K. Frąckiewicz Suchowola 2020.
  9. Księga pamięci Sochaczewa: wybór tekstów, przekład wieloautorski, wybór, oprac. i wstęp Marcin Prengowski, Monika Adamczyk-Garbowska et al., Brochów–Sochaczew 2012.
  10. Księga pamięci żydowskiego Lublina, przeł. Adam Kopciowski, Monika Adamczyk-Garbowska, Monika Zabłocka, wstęp, wybór i oprac. Adam Kopciowski, Lublin 2011.
  11. Księga pamięci Żydów gminy Augustowa i okolic, przeł. z jęz. hebr. Magdalena Sommer, przekład z jidysz: studenci historii i kultury Żydów z Wydziału Historii UW pod kier. Moniki Polit, Twardy Róg 2022.
  12. Księga pamięci Żydów Bielska Podlaskiego, przeł. Małgorzata Lipska, Anna Szyba i Wojciech Konończuk, oprac. i przedm. Wojciech Konończuk i Doroteusz Fionik, Bielsk Podlaski 2017.
  13. Księga pamięci Żydów mławskich, przekład wieloautorski, red. Leszek Zygner, Mława 2016.
  14. Opatów, czyli Apt. Księga pamięci miasta, którego już nie ma, przeł. z jidysz Magda Siek i Monika Adamczyk-Garbowska, przeł. z hebr. Magdalena Sommer, red. merytoryczna i przedmowa Monika Adamczyk-Garbowska i Andrzej Trzciński, Warszawa 2024.
  15. Pinkes Szczekocin. Księga pamięci Szczekocin (Życie i zagłada żydowskiego miasteczka), przeł. Marek Tuszewicki, red. Mirosław Skrzypczyk, Anna Wieczorek, Marek Tuszewicki, Szczekociny 2010.
  16. Sefer Pruszków. Księga pamięci Pruszkowa, Nadarzyna i okolic, przekład wieloautorski, red. Monika Adamczyk-Garbowska i Andrzej Trzciński, Pruszków 2016.
  17. Strzępy wspomnień. Z ksiąg pamięci Żydów z Poznania i Wielkopolski, przeł. Krzysztof Modelski, Daria Rzeczkowska, Michał Sobelman, wybór i opr. Zbigniew Pakuła; Poznań 2022.
  18. Ze skarbnicy żydowskiego Kazimierza. O chasydach, malarzach i wizycie polskich dostojników, wybór i przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Kazimierz Dolny 2012.

Powieści, opowiadania, dramaty, reportaż i poezja

  1. Asz Szalom, Cztery dramaty, wybór, przeł. i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska i Magdalena Ruta, Kutno 2025.
  2. Asz Szalom, Dramaty. Wybór, przekład wieloautorski, red. Anna Kuligowska-Korzeniewska i Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2013.
  3. Asz Szalom, Motke Złodziej, przeł. Jakub Appenszlak, weryfikacja i red. przekładu oraz wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2023.
  4. Asz Szalom, Reb Szlojme Bogacz, przekład i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2021.
  5. Canin Mordechaj, Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce, przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Warszawa 2018.
  6. Glatsztejn Jankew, Dobranoc, świecie. Wybór poezji, przekład wieloautorski, wybór, oprac., wstęp i posłowie Bella Szwarcman-Czarnota i Monika Adamczyk-Garbowska, Lublin 2021.
  7. Lejwik Halper, Golem: dramat w ośmiu obrazach, przeł. Olek Mincer, wstęp Laura Quercioli, Warszawa 2017.
  8. Opowieści chasydzkie. Antologia, przekład wieloautorski, wstęp i opr. Wojciech Tworek i Marcin Wodziński, Wrocław 2025.
  9. Perec Icchok Lejbusz, Dusza. Legendy, bajki i opowiadania, przekład wieloautorski, wybór, posł. i bibliogr. Monika Szabłowska-Zaremba, wstęp, oprac. i uzup. Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2015.
  10. Perec Icchok Lejbusz, Martwe miasto i inne opowiadania, przekład, przypisy, wstęp i posł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2019.
  11. Perec Icchok Lejbusz, Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa, przekład, wstęp, opr. Magdalena Ruta, Warszawa 2022.
  12. Perec Icchok Lejbusz, Nocą na Starym Rynku: (sen w noc gorączkową), przeł. Marek Tuszewicki, wstęp Mirosława M. Bułat, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2024.
  13. Rabin bez głowy i inne opowieści z Chełma, przeł., przypisy i wstęp Bella Szwarcman-Czarnota, zebr. i oprac. Menachem Kipnis, Kraków–Budapeszt 2013.
  14. Rabon Jisroel, Bałuty. Powieść o przedmieściu, przeł. Natalia Krynicka, Izabela Olejnik, red. Krystyna Radziszewska, Natalia Krynicka, współpr. Izabela Olejnik, Jacek Walicki, Łódź 2016.
  15. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom pierwszy: Rok 1939, przekład i oprac. przypisów Joanna Lisek, Magdalena Ruta, red. Joanna Podolska, Łódź 2015.
  16. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom drugi: Lata 1940-1942, przeł. Magdalena Ruta, Marek Tuszewicki, Natalia Krynicka, Joanna Lisek, red. Magdalena Ruta, Joanna Podolska i Danuta Szajnert, Łódź 2016.
  17. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom trzeci: Lata 1942-1944, przeł. Magdalena Ruta, Marek Tuszewicki, Natalia Krynicka, Joanna Lisek, red. Joanna Podolska, Danuta Szajnert, Łódź 2017.
  18. Rosenfarb Chava, Między miasteczkiem i Łodzią. Opowieść o miłości, przeł. Joanna Lisek, Magdalena Ruta i Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2020.
  19. Rosenfarb Chava, Bociany. Opowieść o sztetlu, przeł. Joanna Degler (Lisek), Magdalena Ruta i Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2021.
  20. Rosenfarb Chava, Listy do Abraszy, przeł. Magdalena Ruta, Mark Tuszewicki, Joanna Degler (Lisek), Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2023.
  21. Rosenfarb Chava, Ocalali. Opowiadania, przeł. z jidysz Arkadiusz Brudło, Joanna Degler (Lisek), Magdalena Ruta, Inka Stempin, z angielskiego Jolanta Axworthy, red. i przypisy Joanna Podolska, Łódź 2025.
  22. Sefer nifloes ha-Choze / Księga cudów Widzącego, przeł. Agnieszka Żółkiewska, oprac. Jan Doktór, Agnieszka Żółkiewska i Nirit Neeman (indeks cytowanych ksiąg), Lublin 2015.
  23. Segałowicz Zusman, Noce krymskie: nowele, przeł. Rachela Auerbach, posł. Karolina Szymaniak, Kraków–Budapeszt 2010.
  24. Singer Isaac Bashevis, Sztukmistrz z Lublina, przekład i posłowie Monika Adamczyk-Garbowska, Lublin 2023.
  25. Singer Isaac Bashevis, Trzydzieści sześć opowiadań, przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Michał Friedman i Mariusz Lubyk, wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Wrocław 2024.
  26. Singer Izaak Baszewis, Odwiedziny, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2023.
  27. Singer Izaak Baszewis, Ruda Kejla, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2022.
  28. Singer Izaak Baszewis, Szarlatan, przeł. Krzysztof Modelski, Niemce 2024.
  29. Singer Kreitman Ester, Brylanty, przeł. Monika Polit, Zofia Zięba i Jakub Zygmunt, red. Łukasz Kuć, Lublin 2021.
  30. Singer Izrael Joszua, Na obcej ziemi, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2020.
  31. Singer Izrael Joszua, Perły, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2021.
  32. Singer Izrael Joszua, Towarzysz Nachman, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2022.
  33. Szapiro Lamed, Wylej swój gniew. Opowiadania, przekład i wstęp Bella Szwarcman-Czarnota, Lublin 2023.
  34. Szklar Mojsze, Gdy ziemia płonęła, przeł. i przedm. Magdalena Ruta, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2020.
  35. Sznajderman Szmuel Lejb, Wojna w Hiszpanii. Reportaż z głębi kraju, przeł. Magdalena Kozłowska, przedmowy Magdalena Kozłowska i Karolina Koprowska, Wołowiec 2021.
  36. Szolem Alejchem, Notatki komiwojażera, przeł. Jakub Appenszlak, wstęp Jarosław Iwaszkiewicz, red. i posł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt 2015.
  37. Szolem Alejchem, Scyzoryk / Dos meserl, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt 2019 (wyd. dwujęzyczne).
  38. Szolem Alejchem, Zaczarowany krawiec i inne humoreski, przeł. Ludwik Górski, wstęp Jarosław Mikołajewski, Kraków–Budapeszt 2016.
  39. Sztejnbarg Eliezer, Jak ptaszki studiowały Torę, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota Kraków–Budapeszt, 2012.
  40. Sztejnbarg Eliezer, Żydowskie bajki z Czerniowców, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota Kraków–Budapeszt, 2014.
  41. Sztok Fradl, Białe futra i inne opowiadania, przeł. Krzysztof Modelski, Bella Szwarcman-Czarnota i Karolina Szymaniak, przedmowa Karolina Szymaniak, Lublin 2024.
  42. Warszawski Ojzer, Szmuglerzy, przekład i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska i Magdalena Ruta, Sochaczew–Lublin 2018.