Bibliografia przekładów z jidysz na polski (lata 2010-2025)

Opracowanie: Monika Adamczyk-Garbowska, Magdalena Ruta

Poniższa bibliografia zawiera książkowe pozycje literatury jidysz w przekładzie na język polski wydane w latach 2010–2025. W bibliografii zawarto także pozycje, w których przekłady z jidysz stanowią tylko część tekstów. Dotyczy to zwłaszcza antologii i ksiąg pamięci. Wśród tych ostatnich nie uwzględniono edycji dokonanych na podstawie przekładów anglojęzycznych. Nie uwzględniono także wznowień powojennych przekładów Michała Friedmana i Marii Krych wydanych wcześniej nakładem Wydawnictwa Dolnośląskiego. Na liście znajdują się natomiast nowe, poprawione edycje dawnych przekładów opatrzone przedmową lub posłowiem.

Antologie

1. Archiwum Ringelbluma. Antologia, przekład wieloautorski, wstęp Jacek Leociak, oprac. Marta Janczewska i Jacek Leociak, Wrocław 2019.
2. Chasydzka maszyna parowa i inne opowiadania. Antologia prozy jidysz (XVI-XXI wiek), przekład wieloautorski, red. całości Karolina Szymaniak, red. poszczególnych części Joanna Degler, Dariusz Dekiert, Alina Molisak, Magdalena Ruta i Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2024.
3. Ja – błazen purimowy… Antologia twórczości Mojżesza Brodersona, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert i Irmina Gadowska, Łódź 2025.
4. Jesteśmy bardami, trubadurami… W kręgu młodej literatury jidysz w Łodzi, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Irmina Gadowska i Krystyna Radziszewska, Łódź 2025.
5. Moja dzika koza. Antologia poetek jidysz, przekład wieloautorski, wybór i oprac. Karolina Szymaniak, Joanna Lisek i Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2018.
6. Niszt ojf di tajchn fun Bowl. Antologie fun der jidiszer poezje in nochmilchomedikn Pojln / Nie nad rzekami Babilonu. Antologia poezji jidysz w powojennej Polsce, przeł. i red. Magdalena Ruta, oprac. części jidysz Marek Tuszewicki, Kraków 2012.
7. Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945–1949), przekład wieloautorski, red. Magdalena Ruta, współpr. Ewa Wiatr i Krystyna Radziszewska, Łódź 2018.
8. Oblicza getta. Antologia tekstów z getta łódzkiego, przekład wieloautorski, red. Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Łódź 2018.
9. Sztetl, szund, bunt i Palestyna. Antologia twórczości literackiej Żydów w Łodzi (1905–1939), przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Łódź 2017.
10. Szwarcman-Czarnota Bella, Mam dla was historię, Kraków-Budapeszt-Syrakuzy 2025.
11. Wśród łódzkich Żydów. Wspomnienia o mieście młodości, przekład wieloautorski, red. Dariusz Dekiert, Krystyna Radziszewska i Ewa Wiatr, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2023.

Edycja źródeł, egodokumenty

1. Auerbach Rachela, Pisma z getta warszawskiego, przeł. Karolina Szymaniak i Anna Ciałowicz, oprac. Karolina Szymaniak, Warszawa 2015 (wyd. 2: 2016).
2. Beniamin R., „Płonęli gniewem”. Autobiografia młodego Żyda, przeł. Anna Kałużna i Anna Szyba, wstęp i oprac. Kamil Kijek, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 7, Warszawa 2021.
3. Dzieci żydowskie w czasach Zagłady. Wczesne świadectwa 1944-1948. Relacje dziecięce ze zbiorów Centralnej Żydowskiej Komisji Historycznej, przeł. Eleonora Bergman, Piotr Kendziorek, Karolina Szymaniak, oprac. Olga Orzeł, Warszawa 2014.
4. Fajgenberg Rachela, Dziewczęce lata. Młodość w poleskim sztetlu, przeł. Inka Stempin, wstęp i oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 8, Warszawa 2021.
5. Glückel von Hameln, Siedem ksiąg: pamiętniki z lat 1691-1719, przeł. i wstęp Anna Rutkowski, red. nauk. Anna Jakimyszyn-Gadocha, Warszawa 2021.
6. Gradowski Zalman, Znajduję się w sercu piekła. Notatki więźnia Sonderkommando odnalezione w Auschwitz, przeł. Magdalena Ruta i Magdalena Siek, posł. Magdalena Ruta, Oświęcim 2017.
7. Kamińska Estera Rachela, Boso przez ciernie i kwiaty. Memuary „matki teatru żydowskiego”, przeł., wstęp i oprac. Mirosława M. Bułat, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 5, Warszawa 2020.
8. Kotik Jecheskiel, Moje wspomnienia, t. 1, przeł. Agata Reibach, wstęp i oprac. David Assaf, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 2, Warszawa 2018; t. 2, przeł. i oprac. Agata Reibach, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 4, Warszawa 2019.
9. Lee Malka, Oczami dziecka, przeł. Katarzyna Lisiecka, wstęp i oprac. Karolina Szymaniak, Warszawa 2022.
10. Mendele Mojcher Sforim, Szlojme od reb Chaima. Obraz życia żydowskiego na Litwie, przekład, wstęp i oprac. Marek Tuszewicki, Warszawa 2022.
11. Mołodowska Kadia, Spadek po pradziadku. Opowieść, przekład, wprow. i oprac. Bella Szwarcman-Czarnota, Żydzi. Polska. Autobiografia, t. 9, Warszawa 2021.
12. Pisma Emanuela Ringelbluma z getta, przeł. Adam Rutkowski, Agata Kondrat, Joanna Nalewajko-Kulikov i Magdalena Siek, weryfikacja przekładu Adama Rutkowskiego Agata Kondrat i Joanna Nalewajko-Kulikov, oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Archiwum Ringelbluma, t. 29, Warszawa 2018.
13. Polakiewicz Simche, W cieniu Treblinki. Zagłada Sokołowa Podlaskiego. Dzień w Treblince. Kronika żydowskiego życia, przeł. Agata Reibach, red. naukowa, opr. i dobór fotografii Katarzyna Markusz, Kraków-Budapeszt-Syrakuzy 2023.
14. Prasa getta warszawskiego: Haszomer Hacair, przekład wieloautorski, transkrypcje Maria Ferenc, Ewa Koźmińska-Frejak, Piotr Laskowski, oprac. Maria Ferenc, Ewa Koźmińska-Frejak, Piotr Laskowski i Sebastian Matuszewski, Warszawa 2023.
15. Prasa getta warszawskiego: Hechaluc-Dror i Gordonia, przekład wieloautorski, oprac. Piotr Laskowski, Sebastian Matuszewski, Warszawa 2015.
16. Pryłucki Cwi, Wspomnienia (1905–1939), przeł. Agata Kondrat, oprac. Joanna Nalewajko-Kulikov, Archiwum Ringelbluma, t. 28, Warszawa 2015.
17. Rajchman Jechiel, Ocalałem z Treblinki. Wspomnienia z lat 1942-1943, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, posłowie Ewa Koźmińska-Frejlak, Warszawa 2011.
18. Singer Izrael Joszua, Wspomnienia ze świata, którego już nie ma, przeł. Ewa Geller, wstęp i opr. Ewa Geller i Monika Polit, Warszawa 2023.
19. Słowa pośród nocy. Poetyckie dokumenty Holokaustu, przeł. Marek Tuszewicki, Agnieszka Żółkiewska, Michał Koktysz, wstęp, wybór i oprac. Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2012.
20. Szenirer Sara, „Żydówką być to rzecz niemała”. Polskie i jidyszowe dokumenty osobiste, przeł. Dariusz Dekiert, Warszawa 2024.
21. Utwory literackie z getta warszawskiego, przekład wieloautorski, oprac. Agnieszka Żółkiewska i Marek Tuszewicki, Archiwum Ringelbluma, t. 26, Warszawa 2017.
22. Zagłada Białegostoku i Białostocczyzny: notatki dokumentalne, przeł. Sara Arm, Adam Bielecki, Julia Jakubowska, red. i oprac. Szymon Datner, opracowanie przypisów Sylwia Szymańska-Smolkin, Warszawa 2023.
23. Zelkowicz Józef, Piszący te słowa jest pracownikiem gettowej instytucji… „Z dziennika” i inne pisma z łódzkiego getta, przeł., red. i wprow. Monika Polit, Warszawa 2019.
24. Zylberberg Lejb, Żyd z Klimontowa opowiada…, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, Warszawa 2021.

Księgi pamięci

1. Księga Falenicy = Sefer Falenic, przeł. z jidysz Magdalena Siek i Agata Kondrat, przeł. z hebrajskiego Magdalena Sommer i Daria Boniecka-Stępień, Warszawa 2024.
2. Księga pamięci gminy żydowskiej w Ciechanowcu, przeł. Ewa Wroczyńska, Aleksandra Król, Anna Szyba i Mirosław Reczko, red. Małgorzata Krystyna Frąckiewicz, Mirosław Reczko i Ewa Wroczyńska, Łomża 2020.
3. Księga pamięci gminy żydowskiej w Ostrowi Mazowieckiej, tłumaczenia z języków oryginalnych Aleksandra Król i Anna Szyba – jidysz, Ewa Wroczyńska – hebrajski, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2023.
4. Księga pamięci gminy żydowskiej w Siedlcach – wspomnienia, przeł. z jidysz Anna Szyba, Aleksandra Król, przeł. z hebr. Michalina Jadczak, Ewa Wroczyńska, Witold Wrzosiński, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2024.
5. Księga pamięci gminy żydowskiej w Szczuczynie, przeł. Aleksandra Król, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2024.
6. Księga pamięci gminy żydowskiej w Wysokiem Mazowieckiem, przeł. z jidysz Aleksandra Król i Anna Szyba, przeł. z hebr. Michalina Jadczak i Ewa Wroczyńska, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz, Karol Głębocki i Mirosław Reczko, Łomża 2023.
7. Księga pamięci gminy żydowskiej w Zambrowie, tłumaczenia i konsultacje z języków oryginalnych Aleksandra Król i Anna Szyba – jidysz, Ewa Wroczyńska – hebrajski, red. nauk. Małgorzata K. Frąckiewicz i Mirosław Reczko, Łomża 2020.
8. Księga Pamięci. Historia Żydów z Suchowoli, cz. 3, przeł. Aleksandra Król, red. nauk. i wydawnicza Małgorzata K. Frąckiewicz Suchowola 2020.
9. Księga pamięci Sochaczewa: wybór tekstów, przekład wieloautorski, wybór, oprac. i wstęp Marcin Prengowski, Monika Adamczyk-Garbowska et al., Brochów–Sochaczew 2012.
10. Księga pamięci żydowskiego Lublina, przeł. Adam Kopciowski, Monika Adamczyk-Garbowska, Monika Zabłocka, wstęp, wybór i oprac. Adam Kopciowski, Lublin 2011.
11. Księga pamięci Żydów gminy Augustowa i okolic, przeł. z jęz. hebr. Magdalena Sommer, przekład z jidysz: studenci historii i kultury Żydów z Wydziału Historii UW pod kier. Moniki Polit, Twardy Róg 2022.
12. Księga pamięci Żydów Bielska Podlaskiego, przeł. Małgorzata Lipska, Anna Szyba i Wojciech Konończuk, oprac. i przedm. Wojciech Konończuk i Doroteusz Fionik, Bielsk Podlaski 2017.
13. Księga pamięci Żydów mławskich, przekład wieloautorski, red. Leszek Zygner, Mława 2016.
14. Opatów, czyli Apt. Księga pamięci miasta, którego już nie ma, przeł. z jidysz Magda Siek i Monika Adamczyk-Garbowska, przeł. z hebr. Magdalena Sommer, red. merytoryczna i przedmowa Monika Adamczyk-Garbowska i Andrzej Trzciński, Warszawa 2024.
15. Pinkes Szczekocin. Księga pamięci Szczekocin (Życie i zagłada żydowskiego miasteczka), przeł. Marek Tuszewicki, red. Mirosław Skrzypczyk, Anna Wieczorek, Marek Tuszewicki, Szczekociny 2010.
16. Sefer Pruszków. Księga pamięci Pruszkowa, Nadarzyna i okolic, przekład wieloautorski, red. Monika Adamczyk-Garbowska i Andrzej Trzciński, Pruszków 2016.
17. Strzępy wspomnień. Z ksiąg pamięci Żydów z Poznania i Wielkopolski, przeł. Krzysztof Modelski, Daria Rzeczkowska, Michał Sobelman, wybór i opr. Zbigniew Pakuła; Poznań 2022.
18. Ze skarbnicy żydowskiego Kazimierza. O chasydach, malarzach i wizycie polskich dostojników, wybór i przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Kazimierz Dolny 2012.

Powieści, opowiadania, dramaty, reportaż i poezja

1. Asz Szalom, Cztery dramaty, wybór, przeł. i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska i Magdalena Ruta, Kutno 2025.
2. Asz Szalom, Dramaty. Wybór, przekład wieloautorski, red. Anna Kuligowska-Korzeniewska i Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2013.
3. Asz Szalom, Motke Złodziej, przeł. Jakub Appenszlak, weryfikacja i red. przekładu oraz wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2023.
4. Asz Szalom, Reb Szlojme Bogacz, przekład i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Kutno 2021.
5. Canin Mordechaj, Przez ruiny i zgliszcza. Podróż po stu zgładzonych gminach żydowskich w Polsce, przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Warszawa 2018.
6. Glatsztejn Jankew, Dobranoc, świecie. Wybór poezji, przekład wieloautorski, wybór, oprac., wstęp i posłowie Bella Szwarcman-Czarnota i Monika Adamczyk-Garbowska, Lublin 2021.
7. Lejwik Halper, Golem: dramat w ośmiu obrazach, przeł. Olek Mincer, wstęp Laura Quercioli, Warszawa 2017.
8. Opowieści chasydzkie. Antologia, przekład wieloautorski, wstęp i opr. Wojciech Tworek i Marcin Wodziński, Wrocław 2025.
9. Perec Icchok Lejbusz, Dusza. Legendy, bajki i opowiadania, przekład wieloautorski, wybór, posł. i bibliogr. Monika Szabłowska-Zaremba, wstęp, oprac. i uzup. Agnieszka Żółkiewska, Warszawa 2015.
10. Perec Icchok Lejbusz, Martwe miasto i inne opowiadania, przekład, przypisy, wstęp i posł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2019.
11. Perec Icchok Lejbusz, Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa, przekład, wstęp, opr. Magdalena Ruta, Warszawa 2022.
12. Perec Icchok Lejbusz, Nocą na Starym Rynku: (sen w noc gorączkową), przeł. Marek Tuszewicki, wstęp Mirosława M. Bułat, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2024.
13. Rabin bez głowy i inne opowieści z Chełma, przeł., przypisy i wstęp Bella Szwarcman-Czarnota, zebr. i oprac. Menachem Kipnis, Kraków–Budapeszt 2013.
14. Rabon Jisroel, Bałuty. Powieść o przedmieściu, przeł. Natalia Krynicka, Izabela Olejnik, red. Krystyna Radziszewska, Natalia Krynicka, współpr. Izabela Olejnik, Jacek Walicki, Łódź 2016.
15. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom pierwszy: Rok 1939, przekład i oprac. przypisów Joanna Lisek, Magdalena Ruta, red. Joanna Podolska, Łódź 2015.
16. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom drugi: Lata 1940-1942, przeł. Magdalena Ruta, Marek Tuszewicki, Natalia Krynicka, Joanna Lisek, red. Magdalena Ruta, Joanna Podolska i Danuta Szajnert, Łódź 2016.
17. Chava Rosenfarb, Drzewo życia. Tom trzeci: Lata 1942-1944, przeł. Magdalena Ruta, Marek Tuszewicki, Natalia Krynicka, Joanna Lisek, red. Joanna Podolska, Danuta Szajnert, Łódź 2017.
18. Rosenfarb Chava, Między miasteczkiem i Łodzią. Opowieść o miłości, przeł. Joanna Lisek, Magdalena Ruta i Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2020.
19. Rosenfarb Chava, Bociany. Opowieść o sztetlu, przeł. Joanna Degler (Lisek), Magdalena Ruta i Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2021.
20. Rosenfarb Chava, Listy do Abraszy, przeł. Magdalena Ruta, Mark Tuszewicki, Joanna Degler (Lisek), Inka Stempin, red. Joanna Podolska, Łódź 2023.
21. Rosenfarb Chava, Ocalali. Opowiadania, przeł. z jidysz Arkadiusz Brudło, Joanna Degler (Lisek), Magdalena Ruta, Inka Stempin, z angielskiego Jolanta Axworthy, red. i przypisy Joanna Podolska, Łódź 2025.
22. Sefer nifloes ha-Choze / Księga cudów Widzącego, przeł. Agnieszka Żółkiewska, oprac. Jan Doktór, Agnieszka Żółkiewska i Nirit Neeman (indeks cytowanych ksiąg), Lublin 2015.
23. Segałowicz Zusman, Noce krymskie: nowele, przeł. Rachela Auerbach, posł. Karolina Szymaniak, Kraków–Budapeszt 2010.
24. Singer Isaac Bashevis, Sztukmistrz z Lublina, przekład i posłowie Monika Adamczyk-Garbowska, Lublin 2023.
25. Singer Isaac Bashevis, Trzydzieści sześć opowiadań, przeł. Monika Adamczyk-Garbowska, Michał Friedman i Mariusz Lubyk, wstęp Monika Adamczyk-Garbowska, Wrocław 2024.
26. Singer Izaak Baszewis, Odwiedziny, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2023.
27. Singer Izaak Baszewis, Ruda Kejla, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2022.
28. Singer Izaak Baszewis, Szarlatan, przeł. Krzysztof Modelski, Niemce 2024.
29. Singer Kreitman Ester, Brylanty, przeł. Monika Polit, Zofia Zięba i Jakub Zygmunt, red. Łukasz Kuć, Lublin 2021.
30. Singer Izrael Joszua, Na obcej ziemi, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2020.
31. Singer Izrael Joszua, Perły, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2021.
32. Singer Izrael Joszua, Towarzysz Nachman, przeł. Krzysztof Modelski, Lublin 2022.
33. Szapiro Lamed, Wylej swój gniew. Opowiadania, przekład i wstęp Bella Szwarcman-Czarnota, Lublin 2023.
34. Szklar Mojsze, Gdy ziemia płonęła, przeł. i przedm. Magdalena Ruta, Kraków–Budapeszt–Syrakuzy 2020.
35. Sznajderman Szmuel Lejb, Wojna w Hiszpanii. Reportaż z głębi kraju, przeł. Magdalena Kozłowska, przedmowy Magdalena Kozłowska i Karolina Koprowska, Wołowiec 2021.
36. Szolem Alejchem, Notatki komiwojażera, przeł. Jakub Appenszlak, wstęp Jarosław Iwaszkiewicz, red. i posł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt 2015.
37. Szolem Alejchem, Scyzoryk / Dos meserl, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota, Kraków–Budapeszt 2019 (wyd. dwujęzyczne).
38. Szolem Alejchem, Zaczarowany krawiec i inne humoreski, przeł. Ludwik Górski, wstęp Jarosław Mikołajewski, Kraków–Budapeszt 2016.
39. Sztejnbarg Eliezer, Jak ptaszki studiowały Torę, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota Kraków–Budapeszt, 2012.
40. Sztejnbarg Eliezer, Żydowskie bajki z Czerniowców, przeł. Bella Szwarcman-Czarnota Kraków–Budapeszt, 2014.
41. Sztok Fradl, Białe futra i inne opowiadania, przeł. Krzysztof Modelski, Bella Szwarcman-Czarnota i Karolina Szymaniak, przedmowa Karolina Szymaniak, Lublin 2024.
42. Warszawski Ojzer, Szmuglerzy, przekład i wstęp Monika Adamczyk-Garbowska i Magdalena Ruta, Sochaczew–Lublin 2018.